شمارنده

حسـاب ... کتـاب│HK
.: آموزش حسابداری :. 
قالب وبلاگ
پيوندهای روزانه

حسابداری حقوق صاحبان سهام

ارائه داراييها و بدهيها در ترازنامه ی شركتهای سهامی همانند مؤسسات تک مالکی و شركتهای تضامنی است . تفاوت عمده در ترازنامه ی شركتها در قسمت سرمايه آنها است .

سرمايه در ترازنامهی مؤسسات تک مالکی و شركتهای تضامنی ، تحت عنوان حقوق صاحبان سرمايه و در ترازنامه شركتهای سهامی  ، تحت عنوان حقوق صاحبان سهام طبقه بندی می شود .

حقوق صاحبان سهام در شركتهای سهامی مانند سرمايه ساير مؤسسات ، معادل تفاوت خالص داراييها و بدهيها است . دو منبع عمده حقوق صاحبان سهام در شركتهای سهامی عبارتند از :

1-  سرمایه گذاری سهامداران (سهام سرمايه پرداخت شده)

2-  مانده سود (زيان) انباشته

 

سرمايه گذاری سهامداران به صورت نقد و يا ساير داراييها ، به عنوان منبع اصلی تشكيل دهنده حقوق صاحبان سهام  است .

افزايش (كاهش) حقوق صاحبان سهام در شركتهای سهامی اغلب ناشی از نتايج فعاليت آنها است كه در حساب سود (زيان) انباشته نگهداری می شود كه يکی ديگر از منابع حقوق صاحبان سهام است .

مانده حساب خلاصه سود و زيان در پايان سال مالی هنگام بستن حسابها ، به حساب سود (زيان) انباشته منتقل می گردد .

مانده سود انباشته در ترازنامه نشان دهنده ی سود انباشته شركت سهامی هنگام تأسيس ، پس از كسر زيانهای وارده و سود تقسيم شده بين سهامدارن است .

 

   سود نقدی سهام :

یکی از وظایفی كه هيئت مديره شركتهای سهامی به عهده دارد ، پيشنهاد توزيع سود سهام به مجامع عمومی صاحبان سهام است .

به موجب ماده 90 قانون تجارت ، تقسيم ده درصد از سود ويژه سالانه ، بين صاحبان سهام الزامی است .  یکیاز متداول ترين روشهای توزيع سود سهام بين سهامداران ، پرداخت سود به صورت نقد است .

 

سهام سرمايه :

سرمايه شركتهای سهامی به صورت سهام سرمايه ، توسط سهامداران در قبال وجه نقد و يا سایر داراييها تأمين می گردد . سهام سرمايه شركتهای سهامی از اجزایی به نام سهم تشكيل می شود .

 

ارزش اسمی :

مبلغی كه هنگام انتشار سهام بر روی هر یک از اوراق سهام درج می شود ، معرف ارزش قانونی هر سهم است كه در اساسنامه ذكر می شود و  ارزش اسمی سهام نام دارد .

حاصلضرب ارزش اسمی هر سهم در تعداد سهام شركت سهامی نشان دهنده جمع سهام سرمايه يا سرمايه قانونی است . ارزش اسمی سهام غالباً معرف ارزش بازارِ آن نبوده و ممكن است ارزش بازار آن ، كمتر يا بيشتر باشد .

 

سهام عادی :

قسمتی از مالكيت شركت سهامی كه مشخص کننده ی ميزان مشاركت و تعهدات و منافع صاحب آن در شركت سهامی است .

 

سهام ممتاز :

قسمتی از مالكيت شركت سهامی كه امتيازات خاصی نسبت به سهام عادی دارد . برخی از اين ويژگيها عبارتند از :

1- الويت سهام ممتاز از نظر تقسيم سود

2ـ حق رأی بيشتر نسبت به سهام عادی

3ـ الويت دريافت داراييها هنگام انحلال شركت

4ـ سهام ممتاز قابل تبديل به سهام عادی

 

سهام سرمايه تعهد شده :

به موجب مواد 16 و 20 قانون تجارت ، پرداخت نقدی حداقل 35% كل ارزش اسمی سهام ، ضروری است .

در اين موارد مابقی ارزش اسمی سهام (65 درصد) ، در تعهد صاحبان سهام باقی خواهد ماند كه به بدهكار حسابی به نام تعهدصاحبان سهام ثبت می گردد .

 

سرمايه اهداء شده :

در مواردی دولت برای اعمال سياست های خاص از قبيل ايجاد اشتغال در نقاط  محروم و يا حمايت از یک رشته از صنعت ممكن است داراييهایی مانند زمين را برای ايجاد كارخانه بدون دريافت وجهی در اختيار شركتهای سهامی قرار دهد .

تحصيل داراييها از طريق اهداء موجب افزايش داراييهاو حقوق صاحبان سهام به ميزان ارزش بازار داراييهای اهداء شده می گردد و هيچگونه سودی از اين بابت شناسایی نمی شود .

داراييهای اهداء شده به حساب داراييهای مربوطه بدهكار و حساب سرمايه ی اهداء شده كه بخشی از سرمايه پرداخت شده شركت سهامی  است ، بستانكار می گردد .

 

* صرف سهام :

زمانیکه قيمت فروش سهام (عادی يا ممتاز) ، بيشتر از ارزش اسمی آن باشد ، صرف سهام خواهیم داشت .

* كسر سهام :

زمانیکه قيمت فروش سهام (عادی يا ممتاز) ، كمتر از ارزش اسمی آن باشد ، کسر سهام خواهیم داشت .

 

 دکتر حـسـاس یـگـانـه

 


" استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع می باشد "


برچسب‌ها: حساب کتاب, حسابداری, آموزش حسابداری, حسابداری شرکتهای سهامی حقوق صاحبان سهامی, سهام عادی و ممتاز و سهام سرمایه
[ جمعه 1392/02/20 ] [ 23:55 ] [ حسـاب ... کتـاب ]
شرکتـهای سهامـی [ تعداد بازدید : ]

شرکتهای سهامی

مفاهیم ٬ اصول و روشهای حسابداری تقریباً در اغلب مؤسسات مشابه است ولی از نظر ویژگیها و ترکیب سرمایه ، روشهای خاص حسابداری به کار می رود .

 

تعريف شركت سهامی :

در ماده 1 قانون تجارت ، شركت سهامی به صورت زير تعريف شده است :

شركت سهامی ، شركتی است كه سرمايه ی آن به سهام تقسيم شده و مسئوليت صاحبان سهام ، محدود به مبلغ اسمی آنها است . شركتهای سهامی دو نوعند :

1ـ شركت سهامی عام : شركتی است كه مؤسسين آن قسمتی از سرمايه را از طريق فروش سهام به مردم ، تأمين میكند .

2- شركت سهامی خاص : شركتی است كه تمام سرمايه ی آن زمان تأسيس منحصراً توسط مؤسسين تأمين می گردد .

 

مزايای شركتهای سهامی :

عمده ترين مزايای شركتهای سهامی عبارتند از :

1ـ محدوديت مسئوليت سهامداران

2ـ تجمع سرمايه های كوچک

3ـ سهولت نقل و انتقال سهام

4ـ استمرار موجوديت

5ـ تعيين هیئت مديره

 

معايب شركتهای سهامی:

بر خلاف مزايای ذكر شده شركتهای سهامی دارای معايبی از اين قرارند :

1ـ ماليات بر درآمد شركتهای سهامی

2ـ رعايت مقررات بيشتر

 

سازمان شركتهای سهامی :

برای تأسيس شركتهای سهامی ، اساسنامه ای كه شامل نام ، موضوع ، نام مؤسسين ، مركز اصلی و ... است ، توسط مؤسسين تنظيم و به اداره ثبت شركتها تسليم می شود .

اساسنامهای كه به موجب مواد قانون تجارت تنظيم می شود ، نوشته ای است كه روابط حقوقی اين سهامداران را تعيين می كند . پس از تصويب اساسنامه توسط اداره ثبت شركتها و طی تشريفات و مراحل مقرر در قانون تجارت ، شركت سهامی تأسيس می شود . 

 

 

هزينه های تأسيس :

هزينه هایی كه در مراحل مختلف تأسيس شركت سهامی پرداخت میشود ، تحت عنوان ساير داراييها در ترازنامه طبقه بندی می شود.

 

حقوق قانونی سهامداران:

1ـ حق رأی برای انتخاب هيئت مديره

2ـ حق دريافت سهمی از سود شركت

3ـ حق تقدم خريد سهام جديد

4ـ حق سهيم بودن در داراييهای شركت هنگام انحلال

 

هيئت مديره :

به موجب ماده 107 قانون تجارت ،شركت سهامی به وسيله هيئت مديره ای كه از بين صاحبان سهام انتخاب شده و كلاً قابل عزل می باشند اداره خواهد شد . عده ی اعضای هيئت مديره در شركتهای سهامی عام ، بايد حداقل پنج نفر باشد .

 

وظايف هيئت مديره :

به موجب ماده 119 قانون تجارت ، هیئت مدیره در اولین جلسه خود ازبيناعضای هيئت مديره یک رئيس و یک نایب رئيس كه بايد شخص حقيقی باشند ، برای هيئت مديره تعيين می نمايد .

مهمترين وظايف هيئت مديره و مدير عامل حفظ صاحبان سهام است. هيئت مديره سياستهای كلی و خط مشی های شركت را تعيين نموده ، كنترل داخلی مناسب برای سيستم های موجود شركت را مستقر كرده و اختیارات و مسئوليتهای مديران اجرایی و كاركنان را مشخص می نمايد .

 

 دکتر حـسـاس یـگـانـه

 


" استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع می باشد "


برچسب‌ها: حساب کتاب, حسابداری, آموزش حسابداری, شرکتهای سهامی, مزایا و معایب شرکتهای سهامی
[ یکشنبه 1392/02/01 ] [ 20:5 ] [ حسـاب ... کتـاب ]

حسابداری شرکتهای تضامنی


می دانيم كه حسابداری شركتهای تضامنی مشابه حسابداری مؤسسات تک مالكی است . فقط حسابداری حقوق صاحب سرمايه در مؤسسات تک مالكی با حسابداری حقوق صاحبان سرمايه در شركتهای تضامنی به دليل تعدد سرمايه گذاران متفاوت است .
در مؤسسات تك مالكی كليه رويدادهای مالی مربوط به سرمايه ، برداشت صاحب مؤسسه و سود و زيان ناشی از عمليات در پايان سال مالی در حساب واحدی بنام سرمايه صاحب مؤسسه در ترازنامه منعكس می شود .
در شركتهای تضامنی برای هر يک از شركاء يک حساب سرمايه در دفتر كل افتتاح می شود كه نشان دهنده ی ميزان سهم الشركه وی بوده و مانده ی آن نشان دهنده ی حقوق مالكيت در شركت تضامنی است .
برداشتهای طی دوره مالی هر يک از شركاء مانند مؤسسات تک مالكی در حساب جداگانه ای برای هر يك از آنها نگهداری می شود .


سرمايه گذاری شركاء :
 
به موجب قانون تجارت ، سهم الشركه ی هر شريک ممكن است به صورت وجه نقد و يا اموال منقول و يا غير منقول باشد .

سهم الشركه نقدی :
در صورتی كه سهم الشركه ی شركاء به صورت وجه نقد تأديه شده باشد ، حساب صندوق (بانک) معادل جمع سرمايه ی شركت ، بدهكار و حساب سرمايه ی هر يک از شركاء بستانكار می گردد . 

سهم الشركه غير نقدی :
اگر تمام يا بخشی از سهم الشركه ی هر يک از شركاء از طريق داراييهای غير نقدی تأديه شود كه در قانون تجارت به آورده ی غير نقدی معروف است ، مطابق ماده 122 قانون مذكور بايستی با موافقت شركاء ارزيابی شود .
به موجب اصول متداول حسابداری ، ارزيابی آورده ی غير نقدی شركاء به معنی تعيين ارزش منصفانه ی بازار آنها است . مبالغی كه بابت ارزش آنها در دفاتر شركت تضامنی ثبت گرديده ، مبالغ ارزيابی شده و مورد توافق دو شريک می باشد .


حساب برداشت شركاء :

برای هر يک از شركاء يک حساب به نام حساب برداشت در دفتر كل شركت افتتاح می شود . وجوه نقد و يا ساير داراييهايی كه شركاء طی دوره مالی برای مصارف شخصی استفاده می كنند ، در بدهكار اين حساب ثبت می گردد.
در پايان دوره مالی پس از تقسيم سود شركت تضامنی و ثبت آن در بستانكار حساب سرمايه ی هر يک از شركاء ، مانده ی بدهكار حساب برداشت به حساب سرمايه ی آنها منتقل می شود .


بستن حسابهای موقت در شركتهای تضامنی :

در شركتهای تضامنی مانند مؤسسات تک مالكی در پايان دوره مالی حسابهای سود و زيانی (موقت) به حساب خلاصه ی سود و زيان منظور و سود يا زيان شركت تعيين می شود ؛ سپس  مانده حساب خلاصه ی سود و زيان به حساب تقسيم سود منتقل شده و بر اساس نسبتی كه در شركتنامه ذكر شده به حساب سرمايه ی هر يک از شركاء منتقل می گردد .
در صورتی كه در شركتنامه ترتيبی برای تقسيم سود و زيان بين شركاء پيش بينی نشده باشد ، سود يا زيان به نسبت مانده اول دوره حساب سرمايه هر یک از شركاء ، بين آنها تقسيم می شود .


صورت حساب سود و زيان شركتهای تضامنی :

شكل و روش تنظيم صورتحساب سود و زيان در شركتهای تضامنی مشابه مؤسسات تک مالكی است با اين تفاوت كه در انتهای صورتحساب سود و زيان شركتهای تضامنی نحوه ی تقسيم سود و زيان بين شركاء نشان داده می شود .


صورت حساب سرمايه شركاء :

در شركتهای تضامنی در پايان سال مالی ، صورت حساب سرمايه ی شركاء كه تغييرات ايجاد شده در سرمايه ی هر يک از آنها را به تفكيک نشان می دهد ، تهيه و معمولاً همراه ترازنامه و به عنوان صورت ريز قسمت سرمايه ی ترازنامه ارائه می شود .
ماهيت سود متعلق به هر يک از شركای شركتهای تضامنی مشابه مؤسسات تک مالكی ، معمولاً تركيبی از عوامل عمده زير است :

 1 ـ بابت جبران خدمات فردی كه توسط هر يک از شركاء به شركت تضامنی ارائه شده است .
 2 - بابت جبران سود تضمين شده سرمايه هر يک از شركاء به شركت تضامنی ارائه شده است .
 3 ـ بابت ريسک سرمايه گذاری شركاء .

اين سه عامل اساس نحوه ی تقسيم سود در شركتهای تضامنی است .

ممكن است هر يک از شركاء تمام وقت و ديگری نيمه وقت در شركت تضامنی فعاليت داشته باشد . ميزان سرمايه ی هر يک از شركاء نيز ممكن است با ميزان سرمايه ی شركای ديگر مساوی نباشد ؛ از اين رو در تعيين نحوه ی تقسيم سود در شركتنامه قاعدتاً ميانگين خدمات فردی و سرمايه ی هر يک از شركاء بايستی به عنوان مبنای اساسی در نظر گرفته شود .

حق الزحمه ای كه بابت فعاليت تمام وقت يا نيمه وقت در شركت به هر يک از شركاء پرداخت می شود به عنوان اولين مرحله تقسيم سود بوده و هزينه شركت تضامنی تلقی نمی شود . به عبارت ديگر شركای شركت تضامنی ، صاحب سرمايه بوده و كارمند شركت نيستند بنابراين حق الزحمه ی آنها هزينه حقوق و دستمزد نمی باشد ؛ به همين دليل برداشت هر يک از شركاء به عنوان بدهی وی در بدهكار حساب برداشت ثبت می گردد .


تقسيم سود و زيان بين شركاء :

در اكثر موارد تقسيم سود و زيان بين شركاء بر مبنای نسبتی كه در شركتنامه مقرر مي شود ، صورت می گردد .
بر اساس يكی از موارد زير تقسيم سود و زيان صورت می گيرد :

1- تقسيم سود يا زيان به نسبت معين : 
در اين روش ، سود يا زيان به نسبتی كه مورد توافق شركاء بوده و در شركتنامه ذكر می گردد تقسيم می شود .

 2- تخصيص حق الزحمه برای خدمات فردی شركاء و تقسيم باقيمانده سود و زيان به نسبت معين :
هر یک از شرکا اوقات مختلفی را در شرکت می گذرانند و به علت داشتن تخصصهای مختلف ٬ خدمات متفاوتی عرضه می کنند .

3ـ تعلق سود تضمين شده به مانده حساب سرمايه ی شركاء و تقسيم باقيمانده سود يا زيان به نسبت معين :
در شرکتهای تضامنی معمولاً شرکاء فعالیت چندانی در شرکت ندارند و در نتیجه حق الزحمه ای نیز برای خود مطالبه نمی کنند .

4ـ تخصيص حق الزحمه ی تعلق سود تضمين شده به مانده حساب سرمايه ی شركاء و تقسيم باقيمانده سود يا زيان به نسبت معين :
ضمن تخصیص حق الزحمه به هریک از شرکاء ، سود تضمین شده ای با نرخ مشخص به مانده سرمایه ی اولیه شرکاء تعلق می گیرد .

پس از کسر حق الزحمه و سود تضمین شده ٬ باقیمانده به صورت سود یا زیان به شرح زیر است :

الف- تقسیم سود باقیمانده
ب-  تقسیم زیان باقیمانده

به استثناء روش اول ، در روش های دوم تا چهارم قبل از تقسيم سود به نسبت معين حق الزحمه و سود تضمين شده ، مانده سرمايه ی هر يک از شركاء از سود مؤسسه كسر می شود .


 
ورود شریک جدید به شرکت تضامنی :  

با ورود شريک جديد به شركت تضامنی كه با موافقت كليه شركاء صورت می گيرد ، در ساختار حقوق صاحبان سرمايه تغييراتی حاصل می شود .

 ورود شريک جديد معمولاً به دو طريق صورت می پذيرد :

  1ـ خريد سهم الشركه ی يک و يا چند شريک قديمی
  2ـ سرمايه گذاری مستقيم در شركت تضامنی

هنگامی كه شريک جديد وارد شركت تضامنی می شود هيچ تغييری در داراييها و بدهيهای شركت تضامنی ايجاد نمی شود و فقط در ساختار حقوق صاحبان سرمايه ، سرمايه ی شريک جديد جايگزين سرمايه ی شريک يا شركای قديمی می شود . در صورتی كه اگر ورود شريک جديد از طريق سرمايه گذاری مستقيم در شركت تضامنی انجام شود ، داراييها و حقوق صاحبان سرمايه به مقدار مساوی افزايش يافته و ساختار حقوق صاحبان سرمايه از نظر مبلغ و تعداد شركاء تغيير می كند .

1ـ  ورود شريک جديد از طريق خريد سهم الشركه ی يک و يا چند شريک قديمی :

هنگامی كه ورود شريک جديد از اين طريق باشد ، بايد حساب سرمايه ی فروشنده سهم الشركه معادل سهم الشركه ای كه فروخته شده ، بدهكار و سرمايه ی شريک جديد بستانكار شود .

2-  ورود شريک جديد از طريق سرمايه گذاری مستقيم در شركت تضامنی :

در برخی از موارد شريک جديد از طريق سرمايه گذاری مستقيم وارد شركت تضامنی شده و در زمره ی شركای شركت قرار می گيرد . پرداخت شريک جديد به صورت دارايی ( نقدی يا غير نقدی ) ، وارد شركت شده و به شركاء پرداخت نمی شود . ورود شريک از اين طريق ، داراييها و حقوق صاحبان سهام شركت تضامنی را افزايش می دهد.

در عمل ، ورود يک شريک به شركت تضامنی و سرمايه گذاری در آن يا به علت وضع مطلوب و سودآوری شركت تضامنی بوده و يا به علت نياز شركت به تخصيص يا سرمایه ی شريک جديد است .

طبيعتاً مبلغ دارايی وارد شده به شركت تضامنی توسط شریک جديد با مبلغی كه به بستانكار حساب وی منظور می شود ، مساوی نخواهد بود . در اين موارد برای ثبت رويداد مالی ورود شريک جديد از روشهای مختلفی می توان استفاده كرد كه اصلی ترين روشها به صورت زير است‌ :

1ـ اختصاص پاداش به شركای قديمی :

در مواردی که شرکت تضامنی از وضع مطلوب مالی برخوردار است ، مبلغی که شرکای قدیمی برای ورود شریک جدید مطالبه می کنند از آنچه به بستانکار حساب سرمایه وی منظور می شود بیشتر است .

2ـ اختصاص سرقفلی به شريک قديمی :

مبلغی که شریک جدید پرداخت می کند با مبلغ منظور شده به حساب سرمایه وی ، مساوی است ولی برای کل شرکت سرقفلی در نظر گرفته می شود .
 
3ـ اختصاص پاداش به شريک جديد :

زمانی که شریک جدید تخصص و مهارتهای ویژه ای دارد شرکای قدیمی با تواناییهای شریک جدید ، موافقت می کنند که وی مبلغ کمتری نسبت به سرمایه خود وارد شرکت کند .
 
از روشهای اول و دوم معمولاً هنگامی كه شركت سودآور بوده و از وضعيت مناسبی برخوردار است ، استفاده می شود .
 


خروج شريک از شركت تضامنی :

هر يک از شركاء می توانند با موافقت ساير شركاء سهم الشركه ی خود را به ديگری واگذار كند و از شركت خارج شود .
خروج شريک می تواند همانند ورود شريک به يكی از دو طريق زير صورت گيرد :

  1ـ واگذاری سهم الشركه به يک يا چند شريک جديد
  2ـ دريافت داراييهای شركت

1- واگذاری سهم الشرکه به یک یا چند شریک جدید :


خروج شریک با واگذاری سهم الشرکه به یک یا چند شریک قدیمی و دریافت مبلغ مورد توافق از آنها موضوعی کاملاً شخصی است و فقط به جا به جایی حساب سرمایه شرکاء می انجامد .

2- دریافت داراییهای شرکت :

خروج شریک معمولاً به یکی از روشهای زیر است :

   الف- دریافت داراییهای شرکت معادل سهم الشرکه
   ب- دریافت داراییهای شرکت بیشتر از سهم الشرکه
  ج- دریافت داراییهای شرکت کمتر از سهم الشرکه
 
الف- دریافت داراییهای شرکت معادل سهم الشرکه :

در صورتی که شریکی قصد خروج از شرکت را دارد ٬ معادل سهم الشرکه ی خود داراییهای شرکت را دریافت می کند و به میزان سهم الشرکه وی داراییها و حقوق صاحبان سرمایه به طور مساوی کاهش می یابد .

ب- دریافت داراییهای شرکت بیشتر از سهم الشرکه :

در صورتی که شرکت تضامنی از سودآوری خوبی برخوردار باشد ، هر یک از شرکاء هنگام خروج ٬ بیشتر از سهم الشرکه ی خود از داراییهای شرکت در یافت می کنند .

ج- دریافت داراییهای شرکت کمتر از سهم الشرکه :

مواقعی که رکود اقتصادی است ، مشارکت در شرکت تضامنی برای شریکی که از شرکت خارج می شود مطلوبیتی ندارد ؛ در این صورت شریک با دریافت مبلغ کمتری از داراییهای شرکت سهم  الشرکه ی خود را واگذار می کند .



انحلال شركت تضامنی :


يكی از دو مورد تصفيه ی شركت تضامنی ، انحلال است كه به معنی انقطاع تداوم فعاليت می باشد . تصفيه ی شركت هنگام انحلال ، از طريق فروش داراييها ، وصول مطالبات ، پرداخت بدهيها و تقسيم سود و زيانِ تصفيه می باشد .
تقسيم سود و زيان تصفيه به نسبت مقرر در شركتنامه و توزيع وجه نقد باقيمانده بر اساس مانده حساب سرمايه بين شركاء انجام  می شود .

-- فاصله بين اعلام انحلال و تقسيم داراييهای باقيمانده بين شركاء را دوره تصفيه می گويند . در اين دوره ، اداره امور شركت و عمليات تصفيه توسط مدير يا مديران تصفيه انجام می شود .

 فروش داراییها و وصول مطالبات :

در دوره تصفیه هرگونه سود یا زیان حاصل از فروش داراییها و یا وصول بدهیها ابتدا در حساب سود و زیان تصفیه سپس مانده این حساب به نسبت مقرر در شرکتنامه بین شرکاء تقسیم و به حساب سرمایه ی شرکاء منتقل می شود .

 تقسیم سود و زیان تصفیه :

سود و زیان حاصل از فروش داراییها و وصول مطالبات که در حساب سود و زیان تصفیه ثبت شده به ترتیب مقرر در شرکتنامه بین شرکاء تقسیم می شود .
 
طرز عمل با مانده بدهکار حساب سرمایه شرکاء : 

در برخی از موارد امكان دارد زيان حاصل از فروش داراييها و وصول مطالبات ( زيان تصفيه ) در حدی باشد كه سهم زيان يک يا چند شريک بيش از سرمايه ی آنها گردد . در اين صورت حساب سرمايه ی آنها پس از تقسيم زيان تصفيه ، مانده بدهكار خواهد داشت . در اين صورت دو حالت وجود دارد :

  1ـ توانايی شريک در تأديه ی مانده بدهكار حساب سرمايه
  2ـ ناتوانی شريک در تأديه ی مانده بدهكار حساب سرمايه

توانایی شریک در تأدیه مانده بدهکار حساب سرمایه :


در این حالت که شریک قادر است مانده بدهکار حساب سرمایه ی خود را به شرکت تضامنی تأدیه کند ، پس از انتقال ثبتها به دفتر کل همه حسابها بسته می شود .

ناتوانی شریک در تأدیه مانده بدهکار حساب سرمایه :

در این حالت شرکایی که مانده حساب سرمایه آنها بدهکار است به دلایل خاصی مثل ورشکستگی ٬ قادر به تأدیه بدهی یا قسمتی از آن نیستند .
 


شركتهای نسبی :

يک شركت نسبی شركتی غير سهامی است كه مسئوليت آنها محدود به سهم الشركه ی آنها است . قواعد و روشهای حسابداری حقوق صاحبان سهام اين شركتها ، مشابه شركتهای تضامنی می باشد .

شركتهای مختلط غير سهامی :   
   
يک شركت مختلط غير سهامی شرکتی است كه سرمايه آ‌‌‌ن از سهم الشركه ی يک يا چند شريک ضامن و سهم الشركه يک و يا چند شريک با مسئوليت محدود تشكيل شده است .


دکتر حـسـاس یـگـانـه



" استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع می باشد "


برچسب‌ها: حساب کتاب, حسابداری, آموزش حسابداری, شرکتهای تضامنی, تشکیل و تقسیم سود و انحلال شرکتهای تضامنی
[ یکشنبه 1392/01/18 ] [ 22:44 ] [ حسـاب ... کتـاب ]

شركتهای تضامنی

فعاليت اغلب مؤسسات تجاری از نظر تشكيل ، وضعيت مالكيت و ... عمدتاً در سه شكل حقوقی مؤسسات انفرادی ( تک مالكی ) ، شركتهای ضمانتی و شركتهای سهامی انجام می شود .

مفاهيم ، اصول و روشهای حسابداری تقريباً در اغلب مؤسسات مذكور، مشابه است ولی از نظر ويژگيها و تركيب سرمايه ، هر یک از آنها اجرای روشهای خاص حسابداری برای حقوق صاحب سرمايه را می طلبند . حسابداری حقوق صاحب سرمايه در مؤسسات تک مالکی نسبتاً ساده می باشد .

 مفهوم شركت تضامنی :

یکی از سه گروه عمده مؤسسات تجاری ، شركتهای تضامنی است كه توسط دو يا چند نفر با سرمايه و تخصصهای مختلف ، برای فعاليت خاصی تأسيس می شود .

در ماده 116 قانون تجارت ، شركت  تضامنی به صورت زير تعريف شده است:

شركت تضامنی شرکتی است كه در تحت اسم مخصوصی برای امور تجارتی بين دو يا چند نفر با مسئوليت تضامنی تشكيل می شود .

اگر دارایی شركت برای تأديه ی تمام قروض كافی نباشد ، هر قراری بين شركاء بر خلافاين ترتيب داده شده باشد در مقابل اشخاص ثالث ، كان لم يكن خواهد بود .

سرمايه شركت :

هر يک از شركای شركت تضامنی بايستی به ميزان سهم الشركه ی خود ، سرمايه شركت را تأمين كند . سهم الشركه می تواند به صورت وجه نقد و يا اموال منقول يا غير منقول باشد .

به موجب ماده 118 قانون تجارت ׃ شركت تضامنی وقتی تشكيل می شود كه تمام سرمايه نقدی تأديه و سهم الشركه ی غير نقدی نيز تقويم و تسليم شده باشد . 

مالكيت مشترک داراییهای شركت :

داراييهای شركت تضامنی شامل داراييهایی است كه توسط شركاء به شركت وارد و يا در دوران فعاليت شركت خريداری شده اند . سهم هر یک از شركاء از داراييها هنگام انحلال شركت تضامنی ، بر اساس مانده حساب سرمايه آنها تعيين می شود .

مسئوليت نامحدود :

طلبكاران از شركت ، می توانند برای وصول طلب خود به هر یک و يا تمام شركاء مراجعه كنند . مسئوليت هر یک از شركاء در برابر بدهيهای شركت ، محدود به سهم الشركه آنها نيست يعنی هر یک از شركاء در مقابل تمام بدهيهای شركت مسئولند .

شركتنامه :

شركتنامه سندی است كه توسط شركای اوليه ی شركت تضامنی تنظيم و امضاء می شود. روابط حقوقی و مالی بين شركاء از مواردی است كه در شركتنامه تعيين می گردد .

موارد مهم مطرح در شركتنامه معمولاً شامل نام و نوع شركت ، اسامی مؤسسين ، سهم  الشركه ی هر يک از شركاء ، ترتيب تقسيم سود ، ورود و خروج شركاء ، انحلالو ... می باشد .

تقسيم سود و زيان :

تقسيم سود و زيان در شركتهای تضامنی به نسبت سهم الشركه ی آنها است . مگر اينكه در شركتنامه ترتيب ديگری مقرر شده باشد . در صورتی كه بر اثر زيان ، سهم الشركه ی شركاء كم شود مادام كه اين كمبود جبران نشده ، تقسيم سود بين شركاء ممنوع است .

ورود و خروج شریک :

در شركت تضامنی هيچ یک از شركاء نمی تواند سهم خود را به ديگری منتقل كند مگر با رضايت تمام شركاء . انتقال سهم الشركه به ديگر شركاء يا افراد خارج از شركت برای خروج از شركت ممكن نيست مگر با موافقت ساير شركاء .

انحلال شركت :

انحلال شركت تضامنی بر اساس مواد 93 و 136 قانون تجارت انجام می شود . به موجب مواد فوق ، شركت تضامنی در موارد زير منحل می گردد :

1-وقتی كه شركت مقصودی را كه برای آن تشكيل شده بود انجام داده يا انجام آن غيرممكن باشد .

2-وقتی كه شركت برای مدت معينی تشكيل شده و مدت ، منقضی شده باشد .

3-در صورتی كه شركت ورشكست شود .

4- در صورتی كه یکی از شركاء به دلایلی انحلال شركت را از دادگاه تقاضا کند و دادگاه دلايل را موجه دانسته و حكم به انحلال بدهد .

5- در صورت فوت يا محجوريت یکی از شركاء ؛ ضمناً به موجب ماده 139 و 140 قانون در اين موارد بقاء شركت به رضايت ساير شركاء و قائم مقام شریک متوفی يا محجور خواهد بود .

6-در صورت فسخ شركتنامه .

7-در صورت موافقت ساير شركاء .

 

دکتر حـسـاس یـگـانـه

 


" استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع می باشد "


برچسب‌ها: حساب کتاب, حسابداری, آموزش حسابداری, شرکتهای تضامنی, تشکیل و تقسیم سود و انحلال شرکتهای تضامنی
[ چهارشنبه 1392/01/07 ] [ 1:31 ] [ حسـاب ... کتـاب ]

اصول و مفاهیم حسابداری

اصول و مفاهیم حسابداری ، مجموعه ای از میثاقها ، قواعد ، روشها و رویه هایی است که دستورالعمل شناسایی و پردازش رویدادهای مالی برای تهیه صورتها و گزارش های مالی را بیان می کند و با گذشت زمان و تجربه موارد جدید تغییر می کند و کامل می شود .

 اهمیت تدوین استانداردهای حسابداری : 

هدف عمده تهیه و تدوين استانداردها ، ايجاد زبان معين و چهار چوب مفهومی يكنواخت است که با رعایت آنها اطلاعات مالی از مؤسسات مختلف به صورت مرتبط و قابل مقایسه ، تهیه و برای تصمیم گیری آگاهانه اقتصادی و اجتماعی در اختیار استفاده کنندگان قرار می گیرد .

اصول پذیرفته شده حسابداری :

صورتها و گزارشهای مالی با رعایت استاندارد های حسابداری تهیه می شوند . صاحب‌نظران حسابداری کشورهایی که سابقه طولانی در دانش حسابداری دارند ، به تدریج مفاهیم و اصول حسابداری را تدوین کرده اند و رعایت آنها ، به صورت تقریباً  یکنواخت به اجرا در آمده است .

حمایت از استانداردهای حسابداری :

پذیرش ، اجرا و کنترل رعایت اصول پذیرفته شده حسابداری ، نتیجهحمایت مقتدرانهازآناستواغلب نفوذقدرت و حمایت انجمنهای حرفه ای حسابداریو مؤسسات دولتی در کشورهای مختلف به اصول پذیرفته شده حسابداری اعتبار اجرایی می دهد .

سابقه تاریخی استاندارد های حسابداری :

دانش حسابداری و تدوین اصول و استانداردهای آن،مانند سایر رشته های علوم اجتماعی، تحولات فراوانی را طی کرده است .

سابقه استانداردهای حسابداری در جهان :

استانداردهای 1949 میلادی که لوکا پاچیولی حسابداری دو طرفه را بر اساس حفظ ترازنامه ( دارایی = بدهی + سرمایه )  تنظیم کرد و بعدها معادله سود بر آن افزوده شد ( سود حسابداری = هزینه - درآمد ) ، دگرگونی فراوانی را طی کرد .

سابقه استانداردهای حسابداری در ایران :

بررسی وضعیت اصول حسابداری در ایران نشان می دهدکهترجمهمراجعجهانیاصول متداول حسابداری ، تنهامراجع موجود در گذشته بودندو برای طرح و تدویناستانداردهای حسابداری ملی تلاش چندانی نشده است .

مفهوم تفکیک شخصیت :

مفهومتفکیکشخصیت برای قابل فهم بودن صورتها و گزارشهای مالی اهمیت فراوانی دارد . بر اساس اصل مفهوم تفكيك شخصيت حسابها و اطلاعات حسابداری به صورت مجزا از صاحبان آن ، نگهداری می شود و در واقع معادله اساسی حسابداری بازتاب اين اصل است .

فرض تداوم فعالیت :

فرض تداوم فعالیت از مفروضات بنیادی حسابداری است که بسیاری از مفاهیم و اصول دیگر و طبقه بندی اقلام ترازنامه بر آن متکی است . فقط در زمان انحلال موسسه اقلام صورتها و گزارشهای مالی به مبالغ خالص ارزش بازیافتنی و ارزشهای روز انحلال ، اندازه گیری می شوند .

فرض دوره مالی :

فرض تداوم دوره مالی می گوید كه فعالیتهای يك شخصيت حسابداری مدتهای طولانی ادامه داشته و در آينده ی قابل پيش بينی متوقف نخواهد شد . اصول ترازنامه بر اين فرض متكی است .

اصل پولی :

پول به عنوان واحد اندازه ‌گيری رويدادهای مالی استفاده می‌شود . پول تنها وسیله اندازه گیری در حسابداری است که قابلیت کاربرد برای اندازه گیری رویدادهای مالی را دارد .

اصل عينيت :

اين اصل بر اين امر تأكيد دارد كه اندازه‌گيری بايستی بيطرفانه بوده و قابليت رسيدگی توسط شخصی مستقل را داشته باشد . حسابداران اغلب به شواهد و مدارک قابل استناد که اندازه گیری مالی را تعیین می کنند،تأکید دارند .

اصل بهای تمام شده :

صورت‌ها و گزارش‌های مالی با رعايت اصل بهای تمام شده تهيه و ارائه می‌شوند ، در زمان تحصيل دارايی‌ها يا خدمات ، بهای تمام شده نشان دهنده ارزش منصفانه بازار آنها می باشد .

 

اصل تحقق درآمد :

در حسابداری تعهدی ، سود هنگامی شناسايی می شود كه اطمينان كافی از كامل شدن « فرايند كسب سود » حاصل شود . در مورد مؤسسات توليدی فرايند كسب سود شامل موارد زير است :

  الف‌ـ خريد مواد مستقيم

  ب‌ـ توليد محصول

  ج‌ـ فروش محصول

  د- وصول وجه محصول فروخته شده

 

به موجب اصل تحقق ، درآمد معمولاً  زمانی تحقق يافته تلقی می‌شود كه دو  شرط  زير تأمين شده باشد :

1-     فرايند كسب سود كامل شده يا به طور عمده كامل شده است .

2-     شواهد عينی كافی برای اندازه‌گيری مبلغ درآمد موجود باشد .

 

    اندازه ‌گيری درآمد به چهار روش صورت می‌گيرد :

1-    اندازه ‌گيری درآمد در زمان فروش (روش تحويل) :

در اين روش چون دو شرط درآمد تأمين شده ، می‌‌توان درآمد را شناسايی كرد .

*  دربرخیازمشاغل ، درآمدوهزينه‌ها هنگام وصول يا پرداخت نقدیشناسايی می‌شوند كهبهآن روش نقدی می‌گويند .

 

2-  روش فروش اقساطی (روش سود ناويژه) :

در اين روش معمولاًدرآمد هنگام فروش كالاشناسايیو بهای آن در چندین قسط وصول می شود . هنگاموصول هر قسط  ، بخشی از بهای تمام شده و بخشی از سودناویژه وصول و درآمد شناسایی می گردد .

3-  روش درصد تكميل پيمان :

در پروژه‌های بزرگ كه بيش از يك سال مالی به طول می انجامد قرارداد خاصی به نام پيمان بين پيمانكار و كارفرما منعقد می شود .

درآمد در اين نوع پروژه‌ها به دو صورت محاسبه می‌شود :

الف ـ روش تكميل پيمان كه بر مبنای بهای تمام شده پيمان در دست اجرا ،پس از تكميل پيمان صورت  می‌پذيرد .

ب - روش درصد تكميل پيمان كه با شناسايی درآمد هر دوره مالی ، زمانی كه درآمد پيمان به نحو معقول قابل برآورد نباشد ، صورتمی پذيرد .

 

** درصد تكميل پيمان بصورت زير محاسبه می‌شود :

درصد تكميل پیمان × سود ناويژه برآورد شده = سود ناويژه دوره مالی

درصد تکمیل پیمان = کل بهای تمام شده / هزينه‌های واقعی انجام شده طی دوره مالی

 

 

4-  اندازه گیری درآمد در زمان تکمیل محصول (روش تولید) :

برخی از کالاها در بازارها قیمتهای تثبیتی و یا جا افتاده ای دارند . درآمد برایاین نوع کالاها با توجه به اطمینان نسبی  از قیمت آن ها و تقاضای بازار ، در زمان تولید قابل اندازه گیری و شناسایی است .

*   در ایران معمولاً  قیمتهای ثابت تضمین شده ای از طرف دولت تعیین می شود که طبق آن محصولات کشاورزان بر اساس یک قیمت حداقل از طرف دولت خریداری می شود .

 

اصل تطابق هزينه با درآمد :

به موجب اين اصل ، شناسايی درست سود مالی هر دوره با اندازه‌ گيری درآمد هر دوره و هزينه‌ های انجام شده برای كسب آن درآمد ، مشخص شده و باآن مقابله می‌شود . در واقع درآمدها به محض تحقق و هزينه‌ها به محض وقوعشناسايی می‌شوند .

تطابق هزينه‌ها با درآمد از دو طريق صورت می‌پذيرد :

الف ‌ـ در ارتباط با كالای فروخته شده يا ساخته شده

ب ‌ـ در ارتباط با دوره‌های مالی كه درآمد كسب شده

 

اصل ثبات رويه (رعايت يكنواختی) :

هر شخصيت حسابداری بايد يک روش خاص حسابداری را برای شناسايی ، اندازه‌ گيری، ثبت و گزارش دهی انتخاب كند . با رعايت اين اصل ، قابليت مقايسه در گزارش دهی مالی امكان پذير می شود .

اصل افشاء :

با توجه به اين اصل بايد كليه حقايق با اهميت و مرتبط با وضعيت مالی و گزارش های مالی ارائه گردد .

 اصل اهميت :

حسابداران با توجه به اهميت نسبی اقلام و رويدادهای مالی ، روش‌های متناسب را انتخاب می‌كنند .

اصل احتياط :

اين اصل هنگام ارزش‌گذاری دارايیها و تعيين سود بكار می‌رود .

گزارش حسابرسی :

گزارشی كه توسط حسابرسی مستقل بعد از رسيدگی به گزارش‌ها و صورت‌های مالی يک مؤسسه ارائه می‌گردد .

 

دکتر حـسـاس یـگـانـه

 


" استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع می باشد "


برچسب‌ها: حساب کتاب, حسابداری, آموزش حسابداری, اصول حسابداری, مفروضات حسابداری
[ سه شنبه 1391/12/01 ] [ 4:18 ] [ حسـاب ... کتـاب ]

حسابداری هزینه حقوق و دستمزد :

به غير از دستمزد پايه (ثابت) كه بر مبنای ساعات كاركرد يا ميزان انجام كار و يا محصول توليد شده محاسبه می‌گردد ؛ هزينه حقوق و دستمزد شامل موارد ديگری از قبيل اضافه كاری ، پاداش ، افزايش ، عيدی و ... نيز محاسبه می شود .

درآمد کارکنان :

انجام كار بيش از ساعات قانونی ، اضافه كار نام دارد . به موجب قانون كار ، ساعات كار كارگران به جز مواردی كه در قانون كار ذكر كرده  است ، از 8 ساعت در روز و 44 ساعت در هفته نبايد تجاوز كند .

پاداش :

يكی از موارد درآمد كاركنان كه اغلب برای تشويق و افزايش كارايی كاركنان استفاده می‌شود ، پاداش است . ميزان پاداش براساس افزايش توليد و ميزان سود طی دوره مالی محاسبه می‌شود .

سود بر اساس موارد زیر است :

1ـ سود قبل از كسر ماليات بر درآمد و پاداش

2ـ سود قبل از كسر ماليات بر درآمد و پس از كسر پاداش

3- سود پس از كسر ماليات بر درآمد و قبل از كسر پاداش

4- سود پس از كسر ماليات  بردرآمد و پاداش

کسور مربوط به درآمد کارکنان :

مجموع حقوق و دستمزد هر یک از کارکنان قبل از پرداخت ، در دایره حقوق و دستمزد محاسبه و کسور مربوطه کسر و مبلغ خالص قابل پرداخت تعیین می شود . کسور حقوق و دستمزد کارکنان شامل حق بیمه ، مالیات و سایر کسور می باشد .

حق بیمه سهم کارکنان :

کارفرمایان مکلفند ، حق بیمه سهم کارکنان را از مجموع حقوق و دستمزد ماهانه آنها کسر و همراه حق بیمه سهم خود به حساب بانکی سازمان تامین اجتماعی واریز نمایند . حدودحداکثر حقوق و دستمزد ماهانه شامل کسر حق بیمه  توسط سازمان تامین اجتماعی تعیین می گردد .

مالیات حقوق و دستمزد :

مجموع حقوق و دستمزد کارکنان براساس قوانین و مقررات مالیاتی ، مشمول کسر مالیات بر درآمد حقوق می باشد . کارفرمایان مکلفند که مالیات حقوق هر یک ازکارکنان را کسر و به حساب بانکی وزارت امور اقتصادی و دارایی تسلیم و رسید دریافت نمایند . 

سایر کسور :

در موقع محاسبه حقوق و دستمزد به غیر از کسور قانونی مثل مالیات و حق بیمه ، مبالغ دیگری نیز با توافق کارکنان از جمع حقوق و دستمزد آنان کسر می گردد . این کسور شامل اقساط وام ضروری ، وام مسکن ، مساعده و موارد دیگر می باشد .

 

تعیین مبلغ خالص قابل پرداخت :

مبلغ خالص قابل پرداخت به هر یک از کارکنان پس از کسر کسور قانونی و سایر کسور ذکر شده  ، از جمع حقوق و دستمزد ناخالص آنان تعیین می شود .

مدارک سیستم حقوق و دستمزد :

در سيستمهای حقوق و دستمزد از فرمها و مدارک خاصی برای جمع آوری حقوق و دستمزد استفاده می‌شود . مانند كارت ساعت به ليست  حقوق و دستمزد و صورت حساب حقوق و دستمزد كه استفاده می‌شود .

لیست حقوق و دستمزد :

ليست حقوق و دستمزد يک فرم  چند ستونی است كه اطلاعات مربوط به جمع ناخالص حقوق و دستمزد ، كسور و خالص قابل  پرداخت به تفكيک و در یک سطر آن ، ثبت و ارائه می‌گردد .

ثبت هزینه حقوق و دستمزد در دفاتر : 

پس از تنظيم ليست حقوق و دستمزد ، جمع حقوق و دستمزد ناخالص به حسابهای هزينه حقوق و دستمزد بدهكار می‌شود و حسابهای  كسور و حقوق و دستمزد پرداختنی بستانكار می‌گردد .

حق بیمه سهم کارفرما :

حق بيمه سهم كارفرما بخشی از هزينه‌های مؤسسه است كه هنگام ثبت هزينه حقوق و دستمزد به بدهكار هزينه حقوق و دستمزد و به بستانكار حق بيمه پرداختی ثبت می‌گردد .

صورت حساب حقوق و دستمزد :

بر اساس اطلاعات مندرج در هر سطر از لیست حقوق و دستمزد جمع ناخالص حقوق و دستمزد ، کسور و مبلغ خالص قابل پرداخت به شکلهای مختلف تهیه و هنگام پرداخت به عنوان صورتحسابی که نشان دهنده چگونگی محاسبات حقوق و دستمزد است تحویل داده می شود .

کارت مجموع درآمد کارکنان :

در كشور ما قوانين مالياتی برمبنای درآمد سالانه افراد و مؤسسات و بااعمال نرخهای تصاعدی مالياتی انجاممی شود .نرخهای تصاعدی  مالیات بر درآمدبه گونه ایتعیین می شوند که با افزایش درآمد سالانه نرخهای مالیاتبر درآمد نیز افزایش پیدا می کند .

تفاوت کارکنان و پیمانکاران :

خدمات دریافت شده از کارکنان به صورت موقت و یا دائم است ولی خدماتی که توسط مقاطعه کاران یا پیمانکاران مستقل ارائه می شود بر اساس قراردادهای خاص صورت می گیرد و با اتمام موضوع قرارداد رابطه کاری کار فرما و پیمانکار مستقل قطع می شود .

مبالغ پرداخت شده به پيمانكاران مستقل را معمولاً حق الزحمه و يا درمواردی حق المشاوره می‌گويند ، در صورتی كه می‌دانيم كه مبالغ  پرداختی به كاركنان موسسه حقوق و دستمزد ناميده می‌شود .

 

دکتر حـسـاس یـگـانـه

 


" استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع می باشد "


برچسب‌ها: حساب کتاب, حسابداری, آموزش حسابداری, ثبت هزینه حقوق و دستمزد, پاداش و حق بیمه کارکنان و کارفرمایان و مالیات
[ یکشنبه 1391/11/22 ] [ 16:58 ] [ حسـاب ... کتـاب ]
سیستـم حقـوق و دستمـزد [ تعداد بازدید : ]

اهمیت سیستم حقوق و دستمزد :

هزينه حقوق و دستمزد نشان دهنده سهم نيروی كار در توليد محصولات و يكی از مهمترين هزينه‌های عملياتی اغلب موسسات است .

محاسبه و پرداخت مناسب حقوق و دستمزد يكی از عوامل مؤثر در ايجاد رابطه مطلوب بين كاركنان و كارفرما می‌باشد .

تعریف سیستم حقوق و دستمزد :

سيستم حقوق و دستمزد مجموعه‌ای از اجزاء به هم پيوسته در داخل يک موسسه است كه داده‌های مربوط به سهم نيروی كار در توليد محصولات و يا ارائه خدمات را به صورتها و اطلاعات حقوق و دستمزد تبديل می‌كند .

   در مؤسسات ، وظايف و مسئوليتهای حقوق و دستمزد در دواير زير تقسيم شده است :

1ـ دايره كارگزينی  2ـ دايره ثبت اوقات كار  3ـ دايره حقوق و دستمزد  4ـ دايره پرداخت

کنترل داخلی موثر بر سیستم حقوق و دستمزد شامل تفکیک وظایف از یکدیگر، انجام وظایف توسط  دوایر به صورت جداگانه و عدم تداخل وظایف با یکدیگر است . 

دایره کارگزینی :  

وظيفه دايره كارگزينی ، تأمين نيروی كار لازم برای قستمهای مختلف مؤسسات و علاوه بر آن تهیه آئين‌ نامه ‌های استخدامی و برنامه‌های آموزشی ، شرح وظايف و ارزيابی مشاغل می باشد .

 

دایره ثبت اوقات کار : 

نگهداری مداركی كه نشان دهنده اوقات كار هريک از كاركنان در دوره‌های مشخص هفتگی يا ماهانه باشد ، اولين و مهمترين مرحله از مراحل جمع‌آوری داده‌های مربوط به سيستم حقوق و دستمزد است .

کارت ساعت :

کارت ساعت محکم ترین و گویا ترین مدرک حضور کارکنان در محل از ساعت ورود تا ساعت خروج است . کارت ساعت در دایره ثبت اوقات کار کنترل و جمع آوری می شود . یک کارت ساعت تکمیل شده ، نشان دهنده ساعت شروع و خاتمه کار کارکنان و اضافه کاری آنها است.  

ماشین ساعت زن :

وسیله ای برای ثبت اوقات حضور کارکنان روی کارت ساعت است . در یک سیستم مناسب ، یک شماره کارت ساعت به هر یک از کارکنان اختصاص داده می شود .

روش های دستی از دقت و  صحت کارت ساعت و ماشین ساعت زن برخوردار نیستند .

 

دایره حقوق و  دستمزد :

محاسبه و  تعيين حقوق و دستمزد ناخالص ، كسورات ، خالص دريافتی هر يک از كاركنان و تهيه و تنظيم ليست حقوق و دستمزد براساس كارتهای ارسال شده از دايره ثبت اوقات كار ، در دايره حقوق و دستمزد انجام می‌شود .

داده های دایره حقوق و دستمزد پس از پردازش ستاده ها شامل :

1- لیست حقوق و دستمزد به عنوان مدارک موسسسه برای ارسال به سازمان تامین اجتماعی و اداره مالیات و حقوق .

2- سوابق و محاسبات انفرادی درآمد و کسورات هر یک از کارکنان .

3- صدور چک حقوقی .

 

دایره پرداخت حقوق و دستمزد :  

بهترين روش پرداخت حقوق و دستمزد ، پرداخت توسط چک از حساب جاری بانكی است . در اين روش معادل جمع خالص قابل پرداختليست حقوق و دستمزد ، طی يک فقره چک از حساب جاری بانكی موسسه برداشت می‌شود .

 

دکتر حـسـاس یـگـانـه

 


" استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع می باشد "


برچسب‌ها: حساب کتاب, حسابداری, آموزش حسابداری, سیستم حقوق و دستمزد, دوایر کارگزینی و ثبت اوقات کار و پرداخت
[ چهارشنبه 1391/11/11 ] [ 5:54 ] [ حسـاب ... کتـاب ]
صـورت مغـايـرات بانكـی [ تعداد بازدید : ]

صورت حساب بانک :

به طور معمول بانكها در پايان هر ماه و يا در مواقعی كه دارنده حساب جاری درخواست نماید ، صورت حساب ارسال می كنند .

صورت حساببانكیمعمولاًدارای اينستونهااست :

  1- ستون تاريخ 2- شماره سند 3- كد 4- بدهکار5- بستانکار  6- ستون مانده

 

تطبیق دفاترحساب جاری با صورت حساب ارسالی بانک :

منظور از تطبيق صورت حساب ارسالی بانک با دفاتر دارنده حساب جاری ،حصول اطمينان از مطابقت ميزان موجودی نقدی نزد بانک و در دفاتر مؤسسه می باشد .

معمولاً مانده حساب جاری در دفاتر دارنده حساب جاری و صورت حساب ارسالی به دلایل زیربا یكديگر مطابقت نخواهند داشت :

الف ـ مبالغی كه در دفاتر دارنده حساب جاریدر حساب بانک ثبت شده ولی درصورتحساب بانک منعکس نیست:

  1- چکهای معوق 2- سپرده های بین راهی 3- چکهای لاوصول

ب‌ ـ مبالغی كه در صورت حساب بانک ثبت گرديده  ولی در دفاتر مؤسسه دارنده  حساب جاری ثبت نشده است.

   این اقلام شامل موارد زیر است:

  1- وجوه  واریز شده به حساب جاری نزد بانک توسط دیگران .

  2- کارمزد خدمات و سایر هزینه های بانکی .

  3- واخواستاسناد تجاری تنزیل شده .

 

صورت مغايرات بانكی :

صورت مغايرات بانكی عبارت ازصورتی است كه موارد اختلاف بين مانده صورت حساب ارسالی بانک و مانده حساب بانک در دفاتر مؤسسه  دارنده حساب جاری را در زمانمعينی نشان می‌دهد .

صورت مغايرات بانكیحداقل ماهی يكبار و در مواقع ضروری ديگر تهيه می‌گردد. با تنظيم صورت مغايرات بانكی می توان به علل بروز اختلاف  بين صورت حساب ارسالی بانك و دفاتر مؤسسه پی برد .

تهيه صورت مغايرات بانکی :

در روش تعيين مانده واقعی ، مانده صحيح بانک در تاريخ تهيه صورت مغايرات تعيين می‌گردد لذا اين روش می‌تواند مبنای مناسبی برای انجام اصلاحات لازم در دفاتر مؤسسه دارنده حساب جاری واقع شود .

 

مؤسسهبازرگانیسپهر

صورتمغایرتحسابجاری

X2/11/30 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

موجودیحسابجاریمؤسسه                                                                                   X

  اضافهمیشود :

  وجوهواریزیبهدیگران X                                                                

  کسرمیشود:

  کارمزدوسایرهزینههایبانکی                            X    

  سفتهواخواستی،چکهایلاوصول                           X  

                                                                                                (X)               

افزایش)کاهش(خالص                                                                                          X    

نتیجه:ماندهواقعیحسابجاری                           A                                                                     

 

موجودیحسابجاریطبقصورتحسابارسالیبانک                        X                  

اضافهمیشود:

سپردهبینراهی                                        X                                

کسرمیشود :                        (X)                                                

افزایش)کاهش(خالص                                                                                             X    

نتیجه:ماندهواقعیحسابجاری

                                                                                                                             A         

                                                                                                                                                                                                                                                                                                     

اصلاح دفاتر مؤسسه پس از تهیه صورت مغایرت بانکی :

با تنظيم صورت مغايرات بانكی متوجه می‌شويم كه مانده  واقعی حساب  جاری در تاريخ  تهيه صورت مغايرات بانكی با هيچ يک از مانده‌های منعكس در دفاتر مؤسسهو صورت حساب  بانک مطابقت  ندارد .

اضافه برداشت  از حساب جاری بانکی :

براساس توافقی كه بانكها با مؤسسات معتبر در قبال  اخذ وثايق لازم منعقد می‌كنند اين مؤسسات مجاز می باشند كه در مواقع ضروری تا ميزان معينی چک بيش از موجودی خودنزد بانک صادر نمايند .

میزان تنخواه گردان :  

ميزان تنخواه  گردان معمولاً مبلغی ثابت و از پيش تعيين شده است و در فواصل زمانی كوتاه معمولاً هفتگی يا ماهانه با صدور چک به اندازه  هزينه‌های انجام شده به ميزان قبلی تجديد می‌گردد .

 

سیستم سند هزینه :

در مؤسسات بزرگ يكی ازروشهای مؤثر كنترل داخلی پرداختهای نقدی ، استفاده ازسيستم سند هزينه برای پرداخت های نقدی است .سند هزينه قبل ازصدور چک بايستی به تأييد و تصويب مدير يا مديران مسئول برسد.

تنظیم سند هزینه :   

سند هزينه توسط مديرمالی مؤسسه بررسی می‌گردد تا از اعمال كنترلهای لازم در واقعی بودن آن اطمينان حاصل شود. پس از كنترل مدير مالی ، سند هزينه تنظيم شده و در دفتری كه دفتر اسناد هزينه نام دارد ثبت شده وسپس پرداخت می‌گردد .

دفتر اسناد هزینه :  

برای ثبت اسناد هزينه به ترتيب ، شماره سند هزينه ،تاريخ تنظيم آن ، نام بستانكاران و مبلغ سند درج می‌گردد.

در برخی از مؤسسات از دفتر اسناد هزينه با دفتر روزنامه اختصاصی پرداختهای نقدی به صورت تركيبی استفاده می‌شود .

دفتر صدور چک :  

شكل ساده ای از دفتر روزنامه‌ اختصاصی پرداختهای نقدی است .

در مؤسساتی كه از سيستم سند هزينه برای كنترل پرداختهای نقدی استفاده می‌كنند ، چكهای مربوط به هر سند هزينه زمانی صادر می‌شود كه اسناد هزينه ، مورد تصويب واقع شده و در دفتر اسناد هزينه ثبت شود.

دفتر صدور چک دارای ستونهای متعدد برای درج شماره و تاريخ چک صادر شده ، نام دريافت كننده ، شماره سند هزينه ، تخفيفات نقدی و حساب بانک می‌باشد . 

 

دکتر حـسـاس یـگـانـه

 


" استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع می باشد "


برچسب‌ها: حساب کتاب, حسابداری, آموزش حسابداری, صورت مغایرات بانکی, صورت حساب دفاتر و صورت حساب بانک
[ چهارشنبه 1391/10/20 ] [ 3:15 ] [ حسـاب ... کتـاب ]

   کنترل داخلی رویدادهای مالی نقدی

 

 

یکی از هدفهای مهم سیستم کنترل داخلی ، محافظت از دارائی های مؤسسه و جلوگیری از اتلاف ، سوءاستفاده یا تقلب است .

   وجوه نقد:

وجوهنقدعبارت است از پول نقد بصورت سكهواسكناس وموجودی حسابهای جاری و هر نوعاوراق بهاداری كه به جای پول در معاملات مورد قبول واقع شود .

گزارشگری وجوه نقد در ترازنامه : 

در ترازنامه ، وجوه نقد به عنوان اولين قلم دارايی و مهمترين آنها نشان داده می شود . بستانكاران ، سرمايه گذاران ، مسئولان بانكها و استفاده كنندگان برون سازمانی صورتها و گزارشهای مالی هستند .


توجه استفاده کنندگان ازصورتها و گزارشهای مالی به وجوه نقد معلول علتهای زیر است :

   1- حساب وجوه نقد از پر گردش ترین و فعالترین حسابهای دفاتر مؤسسات مختلف است .

  2- وجوه نقد ، نقدترین و در دسترس ترین دارایی مؤسسه است که هر لحظه می توان آن را به دیگر داراییها تبدیل و یا صرف پرداخت بدهیها یا هزینه ها نمود .

   3- طی دوره مالی ، وجوه نقد به دفعات به انواع داراییها یا هزینه ها تبدیل می شود و درادامه به وجوه نقد .

  4- موجودی وجوه نقد از مهمترین عوامل تشکیل دهنده صورت نسبت جاری و آنی است و استفاده کنندگان برون سازمانی صورتها و گزارش های مالی از مؤسسه ، توجه خاصی به این دو برای حفظ منافع و رسیدن به طلبشان نشان می دهند . 

 

 مسئولیت های مدیریت وجوه نقد :

 مدیریت مؤثر و کارآمد وجوه نقدشاملرعایتسیاستهای خط مشی های زیر است :

   1-تأمیندقتوصحت عملیات حسابداری دریافتها و پرداختهای نقدی و مانده وجوهنقد .

   2- ممانعتازخسارات ناشیاز تقلب، اختلاس ، سوء استفاده و سرقت وجوه نقد .

   3- نگهداریمبالغ کافی وجوه نقد برای اقلامی که لزوماً بایستی بهصورتنقدی پرداخت شوند ، به علاوه یک مانده معقول براینیازهای ضروری بهوجوهنقد .

   4- سرمایهگذاریوجوه نقدبلا استفاده .

 

 

مبانی اعمال کنترل داخلی وجوه نقد :

وجوه نقد به علت سهولت جابجایی و مطلوبیت فراوانی که نزدهمه دارد٬بیش از سایرداراییها در معرض سرقت ٬ سوء استفاده و اختلاس است .

عمده عملیات برای کنترل داخلی بر وجوه نقد :

  1- تنظیم فهرست دریافتهای نقدی روزانه برای کنترل و منظور کردن در حسابهای مربوط

  2- واریز دریافتهای روزانه به حساب جاری مؤسسه نزد بانک

 

دريافتهای نقدی :

دريافت های نقدی روزانه در مؤسسات ، عمدتاً شامل دريافت های نقدی از بدهكاران بابت مطالبات مؤسسه و دريافت های نقدی بابت فروشنقدی می باشد .

استفاده از صندوق فروش اطمينان بيشتری از صحت جمع فروش نقدی روزانه ايجاد خواهد كرد .

استفاده از برگ فروش نقدی :

در بعضی مؤسسات برای کنترل دریافتهای نقدی حاصل از فروش نقدی روزانه از برگ فروش نقدی استفاده می کنند . جمع برگهای فروش نقدی به عنوان مدارک اولیه ثبت رویدادهای مالی نقدی مورد استفاده قرار می گیرد . 

استفاده از برگ دریافت صندوق :

در مؤسسات عمدهفروشی و یا مؤسساتی که بهفروش کالاهای گرانقیمت اشتغال دارند ، برای کنترل دریافتهای نقدی ٬ ضمن تنظیم صورت حساب فروش٬ ازبرگ دریافت صندوق که نشان دهنده وصول وجه صورت حساب است ٬استفاده می کنند .

وجوه نقد دریافتی از صندوق :

در برخی ازمؤسسات ، قسمتی ازدریافتهای نقدی از مشتریان یا بدهکاران به صورت چک یا وجوه نقدی است که معمولاً طی نامه ای توسط اداره پست و یا نامه رسانهای مشتریان و بدهکاران به مؤسسه واصل می شود .

کسور و اضافات صندوق :

گاهی حتی پس از کنترل موثر بر وجوه نقد ، امکان دارداشتباهاتی در دریافتها ویا پرداختهای نقدی به وجود بیاید ؛ به همین منظور حسابی در دفتر کل به نام حساب کسور و اضافات صندوق افتتاح می شودواختلافات ناشی از شمارش وجوه نقد در این حساب ثبت می شود . در پايان روز ، كسری واضافات صندوق بايستی به حساب كسور و اضافات صندوق منتقل شود و اختلاف ناشی از شمارش وجوه نقد در اين حساب ثبت گردد .

تقسیم دقیق وظایف :

 عدم تفکیک دقیق وظایف در مورد وجوه نقدمی تواند شرایط را  برای سوء استفاده احتمالی فراهم  کند .

  1-فروش نقدی روزانهرا دردفاتر مؤسسه ثبت نکند .

  2-کل فروش نسیه و نقد روزانه را در دفاتر ثبت کند ولی به طور ساختگی یک مبلغ دیگر ثبت نماید .

پرداختهای نقدی :

اغلب مواردِ سوءاستفاده در وجوه نقد ،ناشی از سوء استفاده درپرداختهای نقدی است . بنابراین کنترل داخلی موثر بر پرداختهای نقدی مهمتر از کنترل داخلی بر دریافتهای نقدی بوده و بخش اصلی کنترل وجوه نقد محسوب می شود .

حساب جاری بانک :

برای اعمال کنترل داخلی موثر بر وجوه نقد ، مؤسسات مختلف چند حساب جاری در یک یا چند بانک افتتاح و کلیه دریافتهای نقدی را به آنها واریز می کنند و تمام پرداختهای نقدی را با صدور چک از طریق همین حسابها انجام می دهند .

صدور چک :

چک نوشته ای است كه دارنده حساب جاری به بانک دستور می دهد كه مبلغ مشخصی را به خود وی و يا به هر شخص حقيقی و حقوقیديگری بپردازد .

هر برگ چک ، به غير ازشماره پياپی ومحل نوشتن تاريخ صدور چک ، دارای چهاربخش متمايزمی باشد كهبه صورت زير است :

  1- بانک وشعبه ای كه بايستی مبلغ  چکرا پرداخت كند.

  2- مبلغ چک.

  3- شخصیا مؤسسه ای که بایستی مبلغ چک به وی پرداخت شود.

  4- صادر کننده چک که چک را امضا می نماید.

 

دکتر حـسـاس یـگـانـه

 


" استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع می باشد "

 


برچسب‌ها: حساب کتاب, حسابداری, آموزش حسابداری, کنترل داخلی رویدادهای مالی نقدی, وجوه نقد دریافتی و پرداختی
[ چهارشنبه 1391/09/29 ] [ 6:29 ] [ حسـاب ... کتـاب ]

دفتر روزنامه دريافتهای نقدی :

كليه رويدادهای مالی كه نقداً وصول می شوند ، در دفتر  روزنامه دريافتهای نقدی ، ثبت می گردند . مثلاً  كليه فروشهای نقدی كالا در دفتر روزنامه ثبت می شوند . جمع فروشهای نقدی به بستانكار حساب فروش در دفتر كل منتقل می گردد . 

دفتر روزنامه پرداختهای نقدی :

تمام رویدادهای مالی ای که به صورت نقد پرداخت می شوند ، در دفتر روزنامه اختصاصی ثبت می شوند . پرداختهای نقدی بابت هزینه های عملیاتی ٬ خریدهای نقدی کالا و پرداختهای نقدی به فروشندگان از جمله این رویدادهای مالی اند . 

دفتر روزنامه عمومی :                                                      

مواردی از قبیل برگشت از خريد و تخفیفات كه بطور نقد وصول نمی شوند ، برگشت از فروش و تخفیفات كه نقداً پرداخت نمی گردند و خريد و فروش دارائيهای ثابت بطور نسيه ، از جمله رويدادهای مالی هستند كه در دفتر روزنامه عمومی ثبت می شوند .

حسابهای دفاتر معین :

حسابهای دفتر معین حسابهای دریافتنی ، دارای سه ستون برای ثبت مبالغ است . ستون بدهکار ٬ ستون بستانکار و ستون مانده  ، بدهی هر مشتری را  به روز نشان می دهد .

حسابهای دفتر کل :

حسابهای دفاتر کل و دفاتر معین نشان دهنده انتقالات انجام شده به این حسابها از دفاتر روزنامه عمومی و اختصاصی است . ارتباط منطقی برقرار شده بین دفاتر معین ٬ دفتر کل و دفاتر روزنامه ، در ستونهای عطف منعکس می شود .

تطبیق دفاتر معین با حساب های کنترل :

برای اطمینان از صحت انتقالات انجام شده از دفاتر روزنامه عمومی و اختصاصی به دفتر كل و دفاتر معین ، تراز آزمایشی به عنوان ستاده سیستم حسابداری تهیه می شود . 

تغييرات در دفاتر روزنامه اختصاصی : 

از نكات  اساسی در طراحی دفاتر روزنامه اختصاصی ٬ صرفه جويی  در زمان  ثبت رويداد مالی و فراهم نمودن تقسيم كار بين دو يا چند كارمند حسابداری است كه دفتر روزنامه اختصاصی برای آن نوع رويداد مالی ٬ طراحی شده است . 

تراز آزمایشی اهداف زیر را تامین می كند :

-- تساوی ثبت و انتقال بدهکار و بستانکار

-- تساوی حاصل جمع مانده های حساب های دفاتر معین با مانده های حساب های کنترل مربوطه در كل

-- تهیه اطلاعات به عنوان بازخورد ، برای انجام اصلاحات لازم در سیستم حسابداری 

 دفتر روزنامه برگشت از خرید و تخفیفات :

-- انتقال اقلام ثبت شده در دفتر روزنامه به حساب هر يک از فروشندگان در دفتر معين حساب های پرداختنی . علامت (.) درستون نشان دهنده انجام انتقال ها است .

 -- انتقال جمع ستون مبلغ دفتر روزنامه به حساب برگشت از خرید و تخفیفات و حساب های پرداختنی در دفتر كل

دفتر روزنامه برگشت از فروش و تخفیفات :

-- انتقال اقلام ثبت شده در دفتر روزنامه به حساب هریک از مشتریان در دفتر معین حساب های دریافتنی . علامت (.) در ستون عطف مبین انجام اين انتقال ها است.

-- انتقال جمع ستون مبلغ دفتر روزنامه به حساب برگشت از فروش و تخفیفات و حساب های دریافتنی در دفتر كل

دفاتر روزنامه چند ستونی :

در موسساتی كه تعداد کارکنان و حجم رویدادهای مالی به اندازه ای نیست كه بتوان كار ثبت دفاتر روزنامه عمومی و اختصاصی را بين کارمندان تقسیم نمود ، برای کارآیی سیستم حسابداری ، بجای استفاده از دفاتر روزنامه عمومی و اختصاصی ، از دفتر روزنامه چند ستونی استفاده می شود .
دفتر روزنامه چند ستونی دارای چندین ستون است كه تمام رویداد های مالی ( برون سازمانی و درون سازمانی ) يک موسسه در آن ثبت می گردند . دفتر روزنامه سه ستونی در کشورمان رایج است . 

دفتر روزنامه تركيبی :

در موسسات تجاری و خدماتی و غیرانتفاعی كه چند نوع رویداد مالی به تکرار زیادی واقع شده ، از دفتر روزنامه تركيبی برای ثبت رویدادهای مالی استفاده می شود . این دفتر ٬ تركيبی از دفتر روزنامه عمومی و دفتر روزنامه اختصاصی است  .
دفتر روزنامه تركيبی رویدادهای برون سازمانی عملیات اصلاح و بستن حسابها ( رویدادهای مالی درون سازمانی ) در آن ثبت می گردند. 

تغييرات در دفتر روزنامه تركيبی :

براساس نیاز موسسات ٬ می توان دفتر روزنامه ترکیبی  را در شکلهای دیگر و با ستونهای متعدد به عنوان اجزای سیستم های حسابداری طراحی کرد . دفتر روزنامه ترکیبی به هر شکلی که باشد ٬ عملیات ثبت و استفاده  از آن ٬ مشابه دفتر روزنامه ترکیبی است .

دفتر روزنامه تركيبی فروش و دریافتهای نقدی :

تركيبی از دفاتر روزنامه اختصاصی  فروش و دریافتهای نقدی می باشد و غالباً در موسساتی كه وظایف ثبت فروشهای نسيه و ثبت دریافتهای نقدی ، تفكيک نشده  ؛ بكار گرفته می شود .

دفتر روزنامه تركيبی خرید و پرداخت های نقدی :

تركيبی از دفاتر روزنامه اختصاصی خرید و پرداخت های نقدی می باشد و غالباً در موسساتی كه وظایف ثبت خريدهای نسيه و ثبت پرداختهای نقدی ، تفكيک نشده ؛ بكارگرفته می شود .


دکتر حـسـاس یـگـانـه



" استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع می باشد "


برچسب‌ها: حساب کتاب, حسابداری, آموزش حسابداری, دفاتر روزنامه اختصاصی, دفتر روزنامه چند ستونی و دفتر روزنامه ترکیبی
[ جمعه 1391/09/17 ] [ 22:57 ] [ حسـاب ... کتـاب ]
          مطالب قدیمی‌تر >>

.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

« یک پرنده ی کوچک که زیر برگها آواز میخواند ، برای اثبات خــــدا کافیست »

به نام خــــدا

در این وبلاگ سعی بر این است تا به آموزش گام به گام حسابداری پرداخته شود.

امیدوارم مطالب آموزشی ارائه شده برای دانش آموزان ، دانشجویان و علاقمندان به این رشته ، مفید واقع گردد .

با تشکر
برچسب‌های وب
امکانات وب

  • بازی آنلاین